Rząd przyjął projekt ustawy o Osobistych Kontach Inwestycyjnych. To krok w dobrą stronę, ale w dokumencie została uwzględniona tylko część zmian proponowanych przez Stowarzyszenie Inwestorów Indywidualnych. Szansą na ich wprowadzenie będą prace w Sejmie i Senacie.
Osobiste Konta Inwestycyjne zostały zaprezentowane przez Ministerstwo Finansów 5 sierpnia 2025 r., po wielu miesiącach zapowiedzi przedstawienia propozycji zmian w podatku Belki, o czym politycy KO mówili jeszcze w kampanii przed wyborami parlamentarnymi w 2023 r. (m.in. w 100 konkretach). Historię kolejno wyznaczanych terminów prześledzić można pod tagiem podatek giełdowy.
Zmian w podatku Belki obecny rząd nie wprowadził, za to 5 maja 2026 r., po 9 miesiącach od pierwszej prezentacji założeń, przyjął projekt ustawy wprowadzający OKI. Informację na ten temat przekazał rzecznik rządu Adam Szłapka w czasie konferencji prasowej po posiedzeniu.
– Projekt ustawy o osobistych kontach inwestycyjnych ma na celu wprowadzenie nowej formy inwestowania (OKI), który zapewni obywatelom nowe możliwości alokacji kapitału. OKI stanowi odpowiedź na potrzebę nie tylko mobilizacji kapitału, ale również ułatwienia jego przepływu i zapewnienia jego efektywnej alokacji, przyczyniając się do budowy dobrobytu kraju i dobrostanu obywateli – tak brzmią pierwsze słowa projektu ustawy przyjętej przez rząd.
Idea jest szczytna, ale – jak zwykle – diabeł tkwi w szczegółach. Dlatego też w SII przyglądamy się OKI od samego ich początku, a po przyjęciu projektu przez rząd, przeniesiemy uwagę na prace w parlamencie.
OKI w skrócie: bez podatku Belki, ale z limitami
OKI mają umożliwić inwestowanie i oszczędzanie na specjalnych rachunkach, na których nie będzie obowiązywał podatek od zysków kapitałowych (tzw. podatek Belki), lecz nowy rodzaj podatku – podatek od wartości aktywów.
Podatek ten zapłacimy niezależnie od osiągniętych wyników (również w przypadku straty), jednak obowiązywać będą od niego zwolnienia (więcej informacji na końcu artykułu).
Według projektu ustawy, OKI mają wejść w życie od 1 stycznia 2027 r. Poza samymi pracami w parlamencie zwieńczonymi podpisem prezydenta, do wdrożenia OKI potrzebne będą także działania samych instytucji finansowych, w tym dostosowanie ich procedur i systemów informatycznych.
Przyjęte przez rządu rozwiązanie bazuje głównie na szwedzkim rachunku Investeringssparkonto (ISK) oraz korzysta z doświadczeń podobnych rozwiązań z Francji i Włoch. OKI korespondują także z planami Komisji Europejskiej, która pracuje nad wytycznymi dla prostych rozwiązań inwestycyjnych możliwych do wprowadzenia we wszystkich pracach członkowskich. Z całą pewnością jednak OKI zachowują polską specyfikę oraz są bardzo nastawione na inwestowanie w polskie aktywa.
|
Udział SII w konsultacjach ws. OKI
Konferencja uzgodnieniowa dotycząca projektu ustawy o Osobistych Kontach Inwestycyjnych odbyła się 15, 16 i 19 stycznia w formule on-line. Gospodarzem rozmów było Ministerstwo Finansów.
W konferencji udział wzięli przedstawiciele instytucji publicznych i branżowych (w tym SII), którzy przekazali uwagi w ramach wyznaczonego przez resort finansów terminu (do 9 stycznia). Wykaz instytucji i ich uwag do projektu znaleźć można na stronie Rządowego Centrum Legislacji. Przypomnijmy, że projekt ustawy o OKI został zaprezentowany 3 grudnia 2025 r.
Stowarzyszenie Inwestorów Indywidualnych w czasie rozmów reprezentował wiceprezes Michał Masłowski. W przygotowaniu stanowiska SII udział brali także prezes Jarosław Dominiak, Piotr Cieślak, Paulina Dobrosz-Dzierżanowska i Michał Żuławiński.
W trakcie konsultacji publicznych, Stowarzyszenie Inwestorów Indywidualnych zgłosiło pięć postulatów do projektu ustawy. Bazowały one na analizach SII oraz ankiecie przeprowadzonej wśród inwestorów indywidualnych.
W przyjętym przez rząd projekcie ustawy o OKI uwzględnione zostały 3 z 5 postulatów SII.
Uwzględnione postulaty SII ✅
Nieuwzględnione postulaty SII ❌
Gdy projekt ustawy o OKI trafi już do Sejmu, sformułujemy nowe stanowisko SII, uwzględniające zgłoszone wcześniej postulaty. Informacje zamieścimy na SII.org.pl oraz w mediach społecznościowych. |
🟢 W najbliższym czasie opublikujemy pełną analizę projektu ustawy o Osobistych Kontach Inwestycyjnych w wersji przyjętej przez rząd. Poniżej krótkie omówienie wybranych kwestii związanych z OKI.
Czy pieniądze i aktywa zgromadzone na OKI będą stanowiły własność prywatną?
Tak. Aktywa stanowią prywatną własność inwestującego.
Czy pieniądze z OKI będzie można swobodnie wypłacać?
Tak. Inwestujący może gromadzić aktywa oraz wpłacać i wypłacać środki w każdej chwili.
W jakich instytucjach będzie można założyć OKI?
OKI będzie można otworzyć w domach maklerskich, bankach, funduszach inwestycyjnych, zakładach ubezpieczeń i dobrowolnych funduszach emerytalnych. OKI będą mogły oferować podmioty zagraniczne, o ile posiadają oddziały na terenie Polski.
Ile będzie można mieć OKI?
Każda osoba dorosła będzie mogła mieć wiele rachunków OKI. OKI nie będą mogły mieć dzieci, nie będzie też wspólnych OKI dla małżeństw.
Czym jest podatek od wartości aktywów?
Na OKI nie obowiązuje podatek od zysków kapitałowych, zwany potocznie podatkiem Belki. Zamiast tego, posiadacze OKI płacić będą podatek od wartości aktywów. Stawka tego podatku wynosi 19% stopy referencyjnej NBP i jest określana z góry na każdy rok przez Ministra Finansów (w 2027 r. będzie to 0,85%). Podatek od wartości aktywów należy zapłacić niezależnie od osiąganych wyników, a więc również w przypadku straty.
Zwolnienie z podatku od wartości aktywów
Projekt ustawy przewiduje wprowadzenie zwolnienia z podatku od wartości aktywów, do określonej kwoty. Na początku będzie to:
- 25 000 zł dla wybranych „bezpiecznych aktywów” (środki pieniężne, obligacje skarbowe, fundusze o najniższym poziomie ryzyka)
- 100 000 zł dla wszystkich dostępnych na OKI rodzajów inwestycji (poza powyższymi również akcje, ETF-y, pozostałe obligacje, listy zastawne czy fundusze inwestycyjne)
Na OKI nie będzie można inwestować w kryptowaluty ani instrumenty pochodne (np. CFD).
🟢 Zobacz też: XTB, CFD i słoń w pokoju. 3 pomysły na to, jak rozwiązać problem, którego wiele osób nie zauważa [Opinia]
Aktywa zagraniczne na OKI bez zwolnienia z podatku
Na OKI będzie można inwestować w aktywa zagraniczne denominowane w walutach państw z UE, EOG i OECD. W przypadku inwestycji w aktywa zagraniczne inwestor będzie musiał się jednak liczyć z brakiem możliwości skorzystania ze zwolnienia z podatku od wartości aktywów. Nie będzie go też obowiązywał standardowy podatek Belki, ponieważ ten na OKI nie występuje wcale.
🟢 Kwestia aktywów zagranicznych na OKI budziła spore kontrowersje już na etapie konsultacji. Więcej na ten temat w artykule: OKI a inwestowanie w aktywa zagraniczne. Przybywa argumentów za, w tym od UKNF.
W nowym projekcie zastosowano następujące kryterium – np. w przypadku akcji, zwolnienie z podatku do 100 000 zł dotyczyć będzie jedynie akcji spółek, których kapitał zakładowy jest denominowany w złotych. To wyraźna definicja, która obejmuje spółki polskie oraz wyklucza notowane na GPW spółki zarejestrowane w innych krajach (np. Żabka, Pepco itp.). Warto jednak pamiętać, że na GPW notowane są spółki, których kapitał nie jest denominowany w PLN (np. Kernel, Allegro).
Akcje, prawa do akcji i prawa poboru wyemitowane przez spółki, których kapitał zakładowy jest denominowany w PLN, wchodzą też w skład nowej listy aktywów, tzw. „kwalifikowanych aktywów”. Oprócz wymienionych instrumentów, w gronie tym znajdują się także:
- obligacje denominowane w złotych, z wyjątkiem obligacji z wbudowanym instrumentem pochodnym
- listy zastawne denominowane w złotych
- bony skarbowe denominowane w złotych
- środki pieniężne i należności na rachunku denominowane w złotych
Z kolei w przypadku funduszy inwestycyjnych projekt ustawy zakłada, że możliwość skorzystania ze zwolnienia z podatku od wartości aktywów do 100 000 zł dotyczyć będzie tylko funduszy, których polityka inwestycyjna przewiduje, że co najmniej 70% aktywów stanowią kwalifikowane aktywa.
Oznacza to, że ze zwolnienia z podatku od wartości aktywów skorzystać będzie można np. w przypadku funduszy inwestujących w akcje spółek, których kapitał zakładowy jest denominowany w PLN. Nie będzie to natomiast możliwe w przypadku funduszy, których polityka inwestycyjna zakładać będzie inwestowanie ponad 30% w akcje spółek, których kapitał zakładowy jest denominowany w innych walutach niż PLN.
Czy podatek od wartości aktywów będzie pobierany automatycznie?
Nie. Odprowadzenie tego podatku będzie obowiązkiem każdego posiadacza OKI. Instytucje prowadzące OKI będą przekazywać informacje potrzebne do dokonania rozliczenia (m.in. o średniej wartości aktywów).
Co będzie podstawą do obliczania podatku od wartości aktywów?
Podstawę obliczenia podatku od wartości aktywów stanowi suma średnich wartości aktywów OKI zgromadzonych na wszystkich OKI posiadanych przez podatnika w roku podatkowym.
Czy na OKI będzie można przenieść aktywa ze zwykłego rachunku maklerskiego?
Nie. Na OKI będzie można wpłacić gotówkę. Jeżeli masz teraz papiery wartościowe na dowolnym rachunku i zechcesz je mieć na OKI, to konieczna będzie ich sprzedaż oraz późniejszy odkup. Od takiej transakcji sprzedaży zapłacisz podatek od zysków kapitałowych.
Zobacz też: Oto co polscy inwestorzy chcą zrobić z podatkiem Belki. Zwolennicy likwidacji w mniejszości [OBI 2025]
Planujemy kontynuację tematu
