Czym jest SII?

20 praktycznych wskazówek dla każdego, kto zamierza zacząć przygodę z giełdą

Z okazji 20-lecia działalności SII przygotowaliśmy dla Was listę 20 praktycznych wskazówek dla początkujących inwestorów.

1. Nie skacz od razu na głęboką wodę

Na rynku kapitałowym przydaje się wiedza teoretyczna, którą można zdobywać czytając podręczniki i książki, materiały edukacyjne zamieszczone w Internecie czy uczestnicząc w webinarach i konferencjach dla inwestorów. Wiele z nich znaleźć można np. na stronie internetowej Stowarzyszenia Inwestorów Indywidualnych.


Mając podstawy teoretyczne, można próbować wykorzystać wiedzę w praktyce. Przygodę z giełdą warto zaczynać jednak stopniowo, od małych inwestycji, a dopiero z czasem, wraz z nabieraniem doświadczenia i wiedzy, zwiększać inwestowane kwoty.

2. Nie ryzykuj pieniędzy, których nie możesz stracić

Giełda charakteryzuje się relatywnie dużym ryzykiem, w porównaniu np. do lokat bankowych. Trzeba się zatem liczyć z tym, że nasze inwestycje nie pójdą tak, jak byśmy chcieli, a część lub nawet całość pieniędzy możemy stracić. Najlepiej inwestować zatem środkami nadwyżkowymi, które nie są na potrzebne do zaspokajania podstawowych potrzeb.

Jednocześnie pamiętać należy, że horyzont inwestycyjny na giełdzie jest zazwyczaj długoterminowy. W konsekwencji na inwestycje powinniśmy przeznaczyć tylko te środki, które możemy zamrozić na dłuższy termin.

3. Myśl samodzielnie

Warto korzystać z porad innych osób, szczególnie jeśli mają większą wiedzę od nas. Ostatecznie to jednak my musimy podjąć decyzję inwestycyjną i za nią odpowiadamy – w końcu inwestujemy własnymi pieniędzmi. Nie zawsze warto podążać za tłumem – on też czasami się myli (vide bańki spekulacyjne).

4. Unikaj inwestycji w to, czego nie rozumiesz

Nie należy inwestować w instrumenty finansowe, których mechanizmów nie rozumiemy. Inaczej możemy nawet nie zdawać sobie sprawy, od czego dokładnie zależą nasze potencjalne zyski, a także jakie ryzyko ponosimy. Wśród skomplikowanych instrumentów wymienić można między innymi produkty strukturyzowane.


Powyższa zasada dotyczy także inwestycji w akcje lub obligacje spółek, których biznesu nie potrafimy zrozumieć, w tym bieżącej sytuacji i perspektyw emitenta.

 

5. „Nie wkładaj wszystkich jajek do jednego koszyka”

Bardzo znana i często powtarzana zasada na rynku finansowym. Dywersyfikacja ogranicza podejmowane przez nas ryzyko, zmniejsza zmienność (czyli duże wahania) wartości naszego portfela. Pozwala także mieć ekspozycję na różne obszary gospodarki (niektóre z nich w danym momencie będą mocniejsze, inne słabsze – z góry trudno jednak przewidzieć które).


W naszym portfelu powinniśmy mieć różne klasy aktywów (m.in. akcje, obligacje, gotówka, nieruchomości), a ich struktura powinna być zależna od naszej chęci do ryzyka (reakcja na wahania wartości inwestycji) i zdolności do podejmowania ryzyka (wiek, majątek, dochody). Dobrze przy tym stosować także dywersyfikację geograficzną (instrumenty finansowe z różnych części świata lub przynajmniej polskie spółki działające za granicą).

6. Często lepiej jest nie zarobić niż nadmiernie ryzykować

Chciwość bywa złym doradcą. Trzeba chronić kapitał, warto dokładnie przeanalizować daną inwestycję nim podejmiemy decyzję inwestycyjną, aby potencjalny zysk kompensował podejmowane przez nas ryzyko.

„Zasada nr 1: nigdy nie trać pieniędzy.

Zasada nr 2: nigdy nie zapomnij o zasadzie nr 1”
– Warren Buffett

7. Nadmierna pewność siebie często gubi

Zbyt duża pewność siebie, wynikająca np. z poprzednich udanych inwestycji, na giełdzie bywa zgubna. W takich sytuacjach inwestorzy często są skłonni do podejmowania nadmiernego ryzyka (np. poprzez brak dywersyfikacji), ignorowania sygnałów ostrzegawczych, grania przeciwko rynkowym trendom czy przetrzymywania stratnych pozycji, co prowadzić może do utraty części lub całego kapitału.


Nadmierna pewność siebie jest szczególnie niebezpieczna dla osób rozpoczynających przygodę z giełdą w okresie hossy, kiedy większość akcji mocno rośnie. Wydawać się wówczas im może, że są nieomylne, że inwestycje giełdowe to bardzo proste zajęcie, że zyski to głównie zasługa umiejętności, a nie warunków rynkowych. Każda hossa kiedyś jednak się kończy, a wraz z nadejściem bessy niepokorni inwestorzy często tracą najwięcej.

8. Trzymaj się własnych celów i strategii, nie rywalizuj z innymi

Inwestowanie to nie jest wyścig. Każdy z nas ma inne cele i jest w innym położeniu (ma inną sytuację finansową, jest w innym wieku, ma inną tolerancję i skłonność do ryzyka), dlatego często porównywanie się z innymi nie ma sensu, a tylko może negatywnie wpływać na naszą strategię.

9. Ucz się na błędach, a najlepiej na cudzych

Inwestowanie to ciągła nauka. Warto z popełnionych wcześniej błędów wyciągać wnioski, tak by ich więcej nie popełnić. Wiele z nich powtarza się u większości inwestorów (np. uleganie emocjom, chciwość, nadmierna pewność siebie) – rozpoczynając przygodę z giełdą, warto więc zadać sobie pytanie, czy nam też to nie grozi i co możemy zrobić, aby przed takimi błędami się uchronić.

10. Warto pomyśleć o zleceniach stop loss i take profit

Psychika ludzka często nie pozwala zamknąć pozycji zgodnie z wcześniej założonym planem, przez co cierpią wyniki naszych inwestycji. Gdy akcje spadają, możemy czuć dyskomfort z zaksięgowaniem straty i zbyt długo przetrzymamy pozycję, licząc, że zaraz jednak kurs odbije. Z kolei gdy kurs rośnie, inwestorzy często zamykają pozycję przedwcześnie, by poczuć radość z zaksięgowanego zysku. By takich błędów unikać, przydatne są zlecenia typu stop loss i take profit, które automatycznie zamkną naszą pozycję w założonym przez nas wcześniej momencie.

11. Inwestowanie to nie aptekarstwo

Jeśli uważasz, że spółka jest niedowartościowana, to w długim terminie nie ma większego znaczenia, czy kupiłeś akcje za „kilka groszy” mniej, czy więcej. Wyczekiwanie idealnego dołka może natomiast spowodować, że ich kurs mocno urośnie, a dobra okazja Ci ucieknie. Podobnie, czasami lepiej jest zrealizować zysk tuż przed zakładanym przez nas wcześniej poziomem take profit, gdy widzimy, że inni inwestorzy liczą na ten sam poziom, a wraz ze zbliżaniem się kursu do niego podaż przybiera na sile.

12. Systematyczność może pomóc

Moment wejścia w inwestycję, czyli tzw. timing, bywa ważny dla przyszłej stopy zwrotu. Oczywiście najlepiej kupić akcje (czy inne instrumenty finansowe) w dołku, kiedy są one tanie, co pozwoli nam wygenerować najwyższą stopę zwrotu. W praktyce bardzo trudno jednak wyczuć taki moment. Z drugiej strony jest ryzyko, że trafimy z naszymi zakupami na górkę i minie wiele czasu, zanim notowania choćby wrócą do tego samego miejsca.


Sposobem na uniknięcie powyższego ryzyka jest podzielenie naszego kapitału na wiele mniejszych, regularnych zakupów (np. co miesiąc, co kwartał). W ten sposób uśrednimy cenę po jakiej kupujemy dane instrumenty, zmniejszając ryzyko złego timingu.

13. Tanie akcje są często tanie nie bez przyczyny

Wyceny wielu giełdowych spółek na pierwszy rzut oka mogą wydawać się bardzo atrakcyjne, np. biorąc pod uwagę niskie wartości popularnych wskaźników rynkowych, takich jak P/E (cena do zysku) czy P/BV (cena do wartości księgowej). Często są one jednak takie nie bez powodu.

 

Przyczynami mogą być dodatkowe czynniki ryzyka i dyskonto, np. z tytułu niskiej płynności obrotu danych walorów, małej wielkość spółki, słabej polityki informacyjnej czy dużego zadłużenia. Do tego wskaźniki rynkowe podawane w serwisach internetowych najczęściej skupiają się na przeszłości (dane za ostatnie 4 kwartały), a nie przyszłości – perspektywy emitenta mogą być jednak słabsze, co jest odzwierciedlone w kursie giełdowym.

14. Akcje nigdy nie są tak tanie, by nie mogły być jeszcze tańsze

Kupowanie lub trzymanie akcji tylko dlatego, że przed chwilą mocno spadły, to nie jest najlepszy pomysł. Spadki mogą być kontynuowane dalej, a my szybko możemy stracić całość naszego kapitału.

15. Porozmawiaj z zarządem spółki

Aby poznać dobrze firmę, której walory chcemy kupić, lektura samych sprawozdań finansowych nie wystarczy. Dobrą okazją do poszerzenia wiedzy są spotkania inwestorskie i konferencje wynikowe organizowane przez spółki, a także walne zgromadzenia akcjonariuszy. Podczas nich często można bezpośrednio porozmawiać z przedstawicielami emitenta, a także z innymi akcjonariuszami, zadając interesujące nas pytania i wymieniając opinie.

16. Trend is your friend

Gra przeciwko rynkowym trendom to często nie jest dobry pomysł. Po pierwsze, być może inni inwestorzy mają rację, a to Ty nie dostrzegasz czynników, które przemawiają za obecnym trendem. Po drugie, nawet jeśli rynek się myli, to może minąć wiele czasu, zanim to dostrzeże i trend się odwróci. Do tego czasu, kiedy większość zarabia, będziesz musiał patrzeć, jak wartość Twojej inwestycji systematycznie maleje, co będzie psychicznie trudne do zniesienia, a wytrwanie w swoim przekonaniu może okazać się w praktyce niemożliwe. Jeśli grasz na kontraktach, być może będziesz musiał także uzupełnić depozyt zabezpieczający (tzw. margin call), a ostatecznie skończą Ci się środki, aby trzymać swoją kontrariańską pozycję dalej. 

17. Bądź cierpliwy

Na giełdzie dobre momenty przeplatane są gorszymi. W krótkim terminie możemy zatem tracić, ważne jest jednak, aby wynik w długim terminie był zadowalający. Nerwowe ruchy często szkodzą naszym inwestycjom.

18. Więcej nie znaczy lepiej

Częste otwieranie i zamykanie pozycji generuje dodatkowe koszty w postaci prowizji. Jednocześnie, strategia polegająca na sprzedaży akcji na lokalnej górce, licząc na odkupienie ich po niższej cenie, może się nie udać – kurs może urosnąć jeszcze mocniej, lecz tym razem bez nas, a my przegapimy tę okazję.

19. Praktyka czyni mistrza

Teoria jest ważna, jednak w inwestowaniu giełdowym to praktyka jest najważniejsza. Gdy dochodzą emocje, takie jak strach i chciwość, szybko może się okazać, że nie jesteśmy w stanie wykorzystać zdobytej przez nas wcześniej wiedzy. Często dopiero wiele lat doświadczeń pozwala wypracować w inwestorze odpowiednie mechanizmy zachowania i dobrać strategię, która nie tylko jest zyskowna, ale której także inwestor potrafi się trzymać w długim terminie. 

20. Pamiętaj o odpoczynku

Giełda potrafi przysporzyć wiele emocji, zarówno tych pozytywnych, jak i negatywnych. Chwile odpoczynku są zatem bardzo ważne dla naszego zdrowia. Pozwolą także lepiej kontrolować nasze emocje i nie podejmować zbyt nerwowych ruchów podczas kolejnych dni spędzonych na rynku.

 

© 2012-2020 Stowarzyszenie Inwestorów Indywidualnych

Stowarzyszenie Inwestorów Indywidualnych zastrzega, iż wszystkie materiały dostępne w serwisie sii.org.pl są objęte ochroną prawa autorskiego. Kopiowanie, zwielokrotnianie, rozpowszechnianie i inne formy korzystania z materiałów umieszczonych w ww. serwisie wykraczające poza granice dozwolone prawem jest zabronione.

 

Przygotowanie Długoterminowej Strategii Biznesowej przez Stowarzyszenie Inwestorów Indywidualnych

Stowarzyszenie Inwestorów Indywidualnych realizuje projekt "Przygotowanie Długoterminowej Strategii Biznesowej przez Stowarzyszenie Inwestorów Indywidualnych" współfinansowany przez Unię Europejską ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego dla Województwa Dolnośląskiego na lata 2014-2020.

Więcej informacji o projekcie

 

×Drogi Użytkowniku, przez dalsze aktywne korzystanie z naszego Serwisu (scrollowanie, zamknięcie komunikatu, kliknięcie na elementy na stronie poza komunikatem) bez zmian ustawień w zakresie prywatności, wyrażasz zgodę na przechowywanie na urządzeniu, z którego korzystasz tzw. plików cookies oraz na przetwarzanie Twoich danych osobowych pozostawianych w czasie korzystania przeze Ciebie z serwisów internetowych Stowarzyszenia Inwestorów Indywidualnych oraz innych parametrów zapisywanych w plikach cookies w celach analitycznych, reklamowych oraz funkcjonalnych. Jeżeli nie wyrażasz zgody na używanie przez nas cookies powinieneś zablokować ich zapisywanie na swoim urządzeniu zmieniając ustawienia swojej przeglądarki lub opuścić tę stronę. Aby uzyskać więcej informacji na temat plików cookies i przetwarzania danych osobowych, zapoznaj się z naszą polityką prywatności i zasadami dotyczącymi plików cookies.