Znamy nową treść projektu ustawy o Osobistych Kontach Inwestycyjnych. Dokument zawiera część propozycji zgłoszonych przez SII oraz od nowa definiuje pewne istotne kwestie, w tym te związane z podatkiem od wartości aktywów. Ustawa o OKI, którą zajmie się teraz Stały Komitet Rady Ministrów, ma wejść w życie w 2027 r.
OKI: MF odpowiedziało na uwagi SII do projektu ustawy. Część już została zaakceptowana – pisaliśmy 12 marca. Wówczas znane było jedynie stanowisko Ministerstwa Finansów, które odnosiło się do poszczególnych uwag zgłaszanych w trakcie konsultacji.
Kilka dni później (16 marca) na stronach Rządowego Centrum Legislacji pojawiła się pełna treść nowego projektu ustawy o Osobistych Kontach Inwestycyjnych. Dzięki temu można dokładniej przeanalizować obecne kształt pomysłu Ministerstwa Finansów na to, jak mają funkcjonować OKI.
Poniżej opisujemy kluczowe z punktu inwestorów indywidualnych zapisy nowego projektu ustawy. Pomijamy kwestie, które bardzo istotne nie są lub nie różnią się wyraźnie względem pierwotnego projektu, zaprezentowanego w grudniu.
1. Zmiana terminu wejścia w życie
Nowy projekt stwierdza, że ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2027 r. Poprzedni projekt wskazywał 1 lipca 2026 r. Jednocześnie warto pamiętać, że ustawa powinna zostać uchwalona odpowiednio wcześniej, aby dostawcy usług finansowych mieli czas na dostosowanie swoich systemów do zasad funkcjonowania OKI.
2. Rozszerzenie katalogu aktywów
Na nowej liście pojawiły się papiery będące przedmiotem wniosku o dopuszczenie do obrotu – w efekcie na OKI będzie można inwestować w IPO. Osobno wymieniono także instrumenty finansowe niebędące papierami wartościowymi, będące przedmiotem obrotu. W treści projektu ustawy po raz pierwszy wprost pojawiają się też listy zastawne.
3. Rozszerzenie listy podmiotów, które mogą prowadzić OKI
Nowy projekt dopuszcza prowadzenie OKI przez zagraniczne firmy inwestycyjne prowadzące działalność maklerską w Polsce w formie oddziału.
To realizacja jednego z postulatów zgłoszonych przez SII.
4. Możliwości zawarcia umowy parasolowej
Nowy projekt dopuszcza możliwość zawarcia umowy parasolowej, która umożliwi korzystanie z różnych form OKI (rachunek bankowy, rachunek maklerski itp.) oferowanych przez jedną instytucję (np. bank oferujący usługi maklerskie, nabywanie funduszy inwestycyjnych itp.). W tym celu stworzono pojęcie koordynatora OKI jako podmiotu uprawnionego do zawarcia umowy parasolowej, którym będzie mógł zostać bank albo podmiot maklerski.
5. Wzrost limitu zwolnienia z podatku od 2030 r.
Nowy projekt ustawy wprowadza coroczną podwyżkę limitów zwalniających z podatku od wartości aktywów (na starcie 25 000 zł i 100 000 zł). Podstawą do indeksowania ma być wskaźnik rocznej inflacji za trzy pierwsze kwartały roku, ogłaszany przez GUS.
Wynika to z faktu, że wartość limitów zwalniających z podatku od wartości aktywów na rok następny ma być ogłaszana do 30 listopada, gdy jeszcze nie znamy wartości inflacji za cały rok. Dodatkowo, kwota zwolnienia zaokrąglana ma być do pełnych 100 złotych w dół. Co istotne (zwłaszcza dla wpływów do budżetu), przepis dotyczący waloryzacji ma zacząć obowiązywać od 1 stycznia 2030 r.
To częściowa realizacja jednego z postulatów zgłoszonych przez SII, aczkolwiek zastrzegamy, że w toku dalszych prac możemy zaproponować alternatywny sposób waloryzacji.
Przypomnijmy, że co roku również do 30 listopada ogłaszana ma być wysokość podatku od wartości aktywów w następnym roku podatkowym, która wynosić będzie 19% stopy referencyjnej NBP, ale nie mniej niż 0,1%. Jeden z postulatów SII zakłada wprowadzenie maksymalnego poziomu tego podatku w wysokości 1% wartości aktywów.
6. Zwolnienie z podatku według nowego kryterium
Ta kwestia budzi duże kontrowersje, zaś pierwszy projekt ustawy był dość nieprecyzyjny, zwłaszcza w kwestii definiowania, które aktywa mają być zwolnione z podatku od wartości aktywów, a które nie.
W nowym projekcie zastosowano nowe kryterium – np. w przypadku akcji, zwolnienie z podatku do 100 000 zł dotyczyć będzie jedynie akcji spółek, których kapitał zakładowy jest denominowany w złotych. To wyraźna definicja, która obejmuje spółki polskie oraz wyklucza notowane na GPW spółki zarejestrowane w innych krajach (np. Żabka, Pepco itp.).
Akcje, prawa do akcji i prawa poboru wyemitowane przez spółki, których kapitał zakładowy jest denominowany w PLN, wchodzą też w skład nowej listy aktywów, tzw. „kwalifikowanych aktywów”. Oprócz wymienionych instrumentów, w gronie tym znajdują się także:
- obligacje denominowane w złotych, z wyjątkiem obligacji z wbudowanym instrumentem pochodnym
- listy zastawne denominowane w złotych
- bony skarbowe denominowane w złotych
- środki pieniężne i należności na rachunku denominowane w złotych
Aktywa kwalifikowane zostały zdefiniowane m.in. po to, aby jasno wskazać, jak zwolnienie z podatku od wartości aktywów ma funkcjonować w przypadku inwestowania w fundusze, w tym ETF-y.
Nowy projekt ustawy zakłada, że możliwość skorzystania ze zwolnienia z podatku od wartości aktywów do 100 000 zł dotyczyć będzie tylko funduszy, których polityka inwestycyjna przewiduje, że co najmniej 70% aktywów stanowią kwalifikowane aktywa.
Oznacza to, że ze zwolnienia z podatku od wartości aktywów skorzystać będzie można np. w przypadku funduszy inwestujących w akcje spółek, których kapitał zakładowy jest denominowany w PLN. Nie będzie to natomiast możliwe w przypadku funduszy, których polityka inwestycyjna zakładać będzie inwestowanie ponad 30% w akcje spółek, których kapitał zakładowy jest denominowany w innych walutach niż PLN.
Ważna uwaga – na OKI będzie można inwestować w aktywa denominowane w złotych lub w walutach obcych państw będących członkami Unii Europejskiej lub stronami umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, lub członkami Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD). W przypadku inwestycji w aktywa zagraniczne inwestor będzie musiał się jednak liczyć z brakiem możliwości skorzystania ze zwolnienia z podatku od wartości aktywów. Nie będzie go też obowiązywał standardowy podatek Belki, ponieważ ten na OKI nie występuje wcale.
7. Doprecyzowanie charakteru straty na OKI
Nowe brzemienie projektu ustawy stanowi, że „strata w związku z gromadzeniem środków na OKI nie stanowi straty podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych”. Poprzednio wskazywano, że strata ta „nie stanowi straty podatkowej ze źródła kapitałów pieniężnych w podatku dochodowym od osób fizycznych”.
8. Wykreślenie zapisów o prywatności aktywów i swobodzie inwestowania
W nowym projekcie zrezygnowano z zapisów mówiących, że „aktywa stanowią prywatną własność inwestującego” oraz „inwestujący może swobodnie gromadzić aktywa”.
Na etapie konsultacji wskazywano, że zapisy te nie pojawiają się w przypadku wielu innych form oszczędzania i inwestowania, zaś własność prywatna inwestowanych środków zagwarantowana jest w polskim porządku prawnym na mocy innych przepisów.
9. Profil inwestycyjny w bankach
Banki i dobrowolne fundusze emerytalne będą musiały pozyskać od klientów lub potencjalnych klientów „informacje niezbędne do ustalenia jego profilu inwestycyjnego, w szczególności w zakresie horyzontu inwestycyjnego oraz celu inwestycyjnego”.
Jeżeli okaże się, że OKI oferowane przez bank (np. lokaty) jest produktem o zbyt niskim potencjale zysku w stosunku do potrzeb inwestycyjnych klienta, to bank będzie zobowiązany do poinformowania klienta o alternatywach.
🔴 Zobacz też: Przymusowe wykupy. Trybunał Konstytucyjny w kwietniu zajmie się skargą członka SII
Planujemy kontynuację tematu
