Węgry to kraj, o którym w Polsce mówi się dużo, a w związku z nadchodzącymi wyborami parlamentarnymi będzie się mówić jeszcze więcej. Na „bratanków” warto spojrzeć także z gospodarczej i giełdowej perspektywy.
Raport „Koniec Orbanomiki: od lidera do outsidera. Lekcje dla Polski z węgierskiej stagnacji” został przygotowany na zlecenie Fundacji Przyjazny Kraj przez centrum analityczne Spotdata. Prace nad raportem koordynował Ignacy Morawski, a poza nim autorami analiz są także Gabriel Chrostowski i Milena Sudołowicz.
W najnowszym raporcie w centrum uwagi znajdują się Węgry, choć – jak sam tytuł wskazuje – w kontekście lekcji dla Polski. Nie wszyscy już pamiętają, że jeszcze na przełomie wieków to Węgrzy byli stawiani za wzór dla państw regionu. Dziś role się odwróciły i to Węgry są krajem pogrążonym w gospodarczej stagnacji, co bezpośrednio powiązane jest z kwestiami politycznymi (choć nie tylko). Skoro rola lidera nie jest dana raz na zawsze, to warto dowiedzieć się, jakie błędy popełnili Węgrzy oraz jakie stoją przed nimi wyzwania.
– Warto zauważyć, że wiele problemów węgierskiej gospodarki dotyczy zjawisk, które obecne są też w Polsce. Relatywnie niska wydajność małych firm, brak krajowych innowacji, model rozwoju oparty na niskich kosztach pracy, wysoki dług publiczny, erozja jakości instytucji. Dlaczego te zjawiska na Węgrzech skumulowały się do skali istotnego obciążenia gospodarki, a w Polsce pozostają w cieniu? – piszą we wstępie autorzy raportu.
W raporcie poruszono nie tylko wątki z obszaru makroekonomii czy polityki gospodarczej, ale także tematy giełdowe. Przykładowo:
- Giełda rośnie w rekordowym tempie, a forint jest najszybciej umacniającą się walutą w regionie. Rynki grają pod scenariusz porażki partii Viktora Orbána.
- Rynek jest zdominowany przez niewielką liczbę firm. Obrazuje to giełdowy indeks BUX, którego ponad 83 proc. kapitalizacji jest reprezentowany przez zaledwie trzy, ściśle związane z władzą spółki: OTP (bank komercyjny), MOL (spółka naftowa skarbu państwa) oraz Richter Gedeon (koncern farmaceutyczny).
- W ciągu dekady odbyło się zaledwie 5 debiutów giełdowych (wobec 66 w Warszawie).
- W latach 2004-2025 średni wskaźnik cena/zysk spółek notowanych na węgierskiej giełdzie był o 15 proc. niższy niż analogiczny wskaźnik w Polsce, mimo że polski rynek również cierpiał w tym czasie na ograniczone zaufanie inwestorów z powodu reform OFE i częstych zmian regulacyjnych obejmujących spółki skarbu państwa.
Pełną treść raportu można pobrać klikając w poniższą okładkę.
Jednym z poprzednich owoców współpracy Fundacji Przyjazny Kraj, na czele której stoi Tomasz Prusek, oraz centrum analitycznego Spotdata był raport „Nowy model rozwoju Polski” który miał swoją premierę na WallStreet 29, w maju 2025 r. Na SII.org.pl opublikowaliśmy zarówno sam raport, jak i nagranie wystąpienia Ignacego Morawskiego, jednego z autorów raportu.
Fundacja Przyjazny Kraj, powołana w 2013 roku przez prywatnych fundatorów, jest organizacją pozarządową, która wśród celów statutowych ma prowadzenie badań i analiz dotyczących systemów regulacyjnych i ekonomicznych, promowanie wolności gospodarczej i rozwoju przedsiębiorczości, działalność edukacyjną, podejmowanie działań wspierających rozwój aktywności obywatelskiej i społecznej, wzrost efektywności działania instytucji państwowych i samorządowych. Raporty, analizy, publikacje oraz wydarzenia Fundacji znajdują się na stronie www.przyjaznykraj.pl.
Spotdata jest centrum analitycznym dostarczającym firmom ekspercką wiedzę dotyczącą makroekonomii i trendów sektorowych. Jest częścią Bonnier Business Polska, wydawcy dziennika Puls Biznesu oraz portalu Bankier.pl. Strona: www.spotdata.pl.
