Wtorek 23 grudnia to ostatni dzień, w którym na GPW można zrealizować transakcje obniżające podatek od zysków kapitałowych za 2025 r.
Sylwester 2025 r. dopiero w przyszłym tygodniu, ale „podatkowy koniec roku” z perspektywy inwestorów inwestujących na GPW przypada dużo wcześniej.
23 grudnia to ostatni moment na to, aby zawarte transakcje mogły zostać rozliczone jeszcze w starym roku. Dotyczy to także transakcji, w ramach których wygenerowana zostanie strata – w ten sposób obniżony zostanie zysk, od którego inwestor będzie musiał zapłacić 19% podatku Belki. Mechanizm ten nazywany bywa tarczą podatkową i stosowany jest także w innych rodzajach podatku, nie tylko przy podatku od zysków kapitałowych.
Przykład: inwestor, który w 2025 r. wypracował 10 000 zł zysku, od którego powinien zapłacić 19% podatku (1900 zł). Inwestor ma jednak na rachunku akcje spółki X, której sprzedaż wygeneruje 2000 zł straty. Inwestor może w ten sposób obniżyć finalny wynik za 2025 r. do 8000 zł, od którego podatek wynosił będzie 1520 zł. Z perspektywy fiskusa liczy się zysk jedynie z transakcji w pełni rozliczonych. W ten sposób w 2026 r. wejdzie z obniżonym zyskiem, a w konsekwencji niższym podatkiem do zapłaty (o 380 zł mniej).
Powyższy przykład jest oczywiście wariantem modelowym i nie zakłada czynników takich jak prowizja od sprzedaży akcji czy możliwość wyraźnej zmiany kursu w czasie przeprowadzania całej operacji. Warto też pamiętać, że stratę z lat ubiegłych można rozliczać przez 5 następujących po sobie lat podatkowych – w rozliczeniu za 2025 r. można brać pod uwagę straty z lat 2020-2024 etc. Szczegółowe informacje na temat rozliczania strat znaleźć można na stronie Ministerstwa Finansów.
|
Czy można od razu odkupić te same akcje?
W wielu poradnikach dotyczących optymalizacji pod koniec roku pojawia się wskazówka dotycząca możliwości natychmiastowego odkupu uprzednio sprzedanych akcji. W ten sposób inwestor w nowy rok wchodzi z niższym podatkiem do zapłaty oraz niezmienionym składem portfela.
Kwestia ta budzi jednak kontrowersje. Chociaż w przeciwieństwie do USA, w polskim prawie nie istnieje wyraźny zakaz tzw. wash sale (sprzedaż instrumentów finansowych, a następnie ich ponowny zakup do 30 dni), to jednak dokonywanie jakichkolwiek transakcji tylko i wyłącznie w celach uniknięcia opodatkowania może zostać uznane za sprzeczne z Ordynacją podatkową, a konkretniej artykułem 119a. Zapis ten pojawił się w 2016 r. i już wtedy inwestorzy stawiali przy nim znaki zapytania.
Art. 119a. Unikanie opodatkowania
Do tej pory nie obserwowaliśmy fali upomnień ze strony fiskusa wobec inwestorów stosujących optymalizację podatkową pod koniec roku i od razu odkupujących sprzedane akcje. Wydaje się jednak, że w celu uniknięcia podejrzeń o unikanie opodatkowania, za środki uzyskane ze sprzedaży stratnej pozycji, bezpieczniej jest kupić instrumenty inne od sprzedanych. W ten sposób możemy łatwiej wykazać, że sprzedaż była elementem zwykłych zmian w portfelu czy realizowania strategii inwestycyjnej.
W tym kontekście wypada wspomnieć o sprawie Marcina Wojewódki i PKP Cargo. Wśród szeroko dyskutowanych motywów transakcji, które oburzyły inwestorów, pojawiała się optymalizacja podatkowe – zwłaszcza, że w czasie sesji z 11 grudnia Wojewódka sprzedał 91 703 akcje spółki, po czym tego samego dnia kupił tyle samo akcji.
Warto także dodać, że w celu optymalizacji podatków należy wystrzegać się jednoczesnej sprzedaży i kupna papierów wartościowych za pomocą dwóch rachunków maklerskich. Takie działanie może zostać uznane za przykłąd wash trade, a więc rodzaj manipulacji rynkowej. Obie te kwestie szerzej rozwinął Tomasz Symonowicz we wpisie z 19.12.2025 na blogi.bossa.pl. |
Efekt kalendarza i T+2
Data 23 grudnia jako ostatniego dnia na przeprowadzenie optymalizacji podatkowej wynika wprost z kalendarza i obowiązujących zasad rozliczania T+2, obejmujący akcje, obligacje, ETF-y, prawa poboru, prawa do akcji czy certyfikaty inwestycyjne.
24, 25 i 26 grudnia to na GPW tradycyjnie dni bez sesji. 27 i 28 grudnia to w tym roku sobota i niedziela. Handel na warszawską giełdę wróci w poniedziałek 29 grudnia, a ostatnia sesja w roku odbędzie się we wtorek 30 grudnia, ponieważ Sylwester to też tradycyjnie dzień bez sesji.
Wspomniana zasada rozliczeniowa T+2 oznacza z kolei, że transakcje zrealizowane zostaną dwa dni robocze po dniu ich zawarcia. Innymi słowy, dla transakcji z 23 grudnia, transfer papierów wartościowych na rachunek kupującego i środków pieniężnych na rachunek sprzedającego zostanie dokonany 30 grudnia. W Polsce cykl rozliczeniowy T+2 obowiązuje od 6 października 2014 r. Zmiana z T+3 dostosowywała nasz rynek do standardów wprowadzanych w całej UE. Obecnie trwają prace nad wprowadzeniem w Europie cyklu T+1, który od 2024 r. obowiązuje już w USA. Prawdopodobnie przejście na T+1 w UE odbędzie się w 2027 r.
Ze względu na różnice w cyklach rozliczeniowych oraz kalendarzach dni wolnych od rozliczeń, na najpopularniejszych wśród polskich inwestorów rynkach zagranicznych ostatnie dni na przeprowadzenie transakcji zaliczonych podatkowo do 2025 r. wypadają w innych terminach. Na amerykańskich giełdach NYSE i Nasdaq dzień ten wypadnie 30 grudnia (T+1, 31.12 to zwykły dzień handlu), z kolei np. we Frankfurcie czy Londynie dzień ten to 29 grudnia (T+2, ale 31.12 rozliczenia transakcji będą realizowane, w przeciwieństwie do polskiego KDPW).
