Split akcji Dino Polska okazał się istotnym problemem dla klientów XTB, którzy w polską sieć sklepów inwestowali poprzez kupowanie akcji ułamkowych. Dla brokera to kolejny pożar wizerunkowy, który musi pilnie ugasić. Sprawa nie została definitywnie zakończona, ale dzisiejszy komunikat XTB jest jej istotnym etapem.
31 lipca 2025 r. Dino Polska przeprowadziło split akcji notowanych na GPW. Podział dokonany został w stosunku 1:10 – w wyniku tej operacji walory notowane wcześniej po blisko 500 zł zostały przecenione na 50 zł, choć oczywiście o żadnym krachu mowy być nie mogło (wraz z 10-krotnym spadkiem ceny, 10-krotnie wzrosła liczba akcji będących w posiadaniu każdego inwestora).
Dla niektórych klientów XTB dzień splitu akcji Dino był jednak nieprzyjemną „niespodzianką”. Po pierwsze, 31 lipca na platformie internetowej brokera w notowaniach spółki widniał spadek o 90%, co było wynikiem zastosowania niewłaściwej ceny odniesienia (sprzed splitu).
#dinopl Ale dziwnie to wygląda. Zapomniałem, że split akcji Dino był i trochę się zdzwiłem 😅 pic.twitter.com/O8fjOiTwjG
— PsyHooL (@PsyHooL) July 31, 2025
Po drugie, split akcji Dino sprawił nie lada problem posiadaczom akcji ułamkowych tej spółki. Taką możliwość XTB oferuje od ponad dwóch lat, więc mogłoby się wydawać, że wszelkie mankamenty tego produktu zostały załatane. Split Dino pokazał, że tak jeszcze nie jest.
|
XTB w swoich materiałach używa nazwy Prawa Ułamkowe, ale dla uproszczenia przekazu w artykule będziemy pisać o akcjach ułamkowych, w tym wypadku o akcjach Dino Polska.
Należy jednak pamiętać, że akcje ułamkowe nie stanowią osobnego instrumentu finansowego, a jedynie są przedmiotem umowy między XTB a klientami. |
W mediach społecznościowych szerokim echem odbiły się wpisy inwestorów, którzy informowali o automatycznym zamykaniu pozycji dotyczących akcji Dino kupowanych jako akcje ułamkowe i to nawet w sytuacji, gdy inwestor był przekonany, że dysponuje już całkowitymi akcjami uczestniczącym w splicie. Poniżej przykład takiego wpisu:
Poniżej popełniłem tekst z przemyśleniami po dzisiejszych, zaskakujących zamknięciach pozycji na akcjach ułamkowych #Dino, związanych z nieoczywistymi dla zasadami dla wielu z nas, zebrałem kilka myśli. Ponieważ nie mam zbyt dużego zasięgu, będę zobowiązany naszemu wspólnemu… pic.twitter.com/3h1ARmblLZ
— Pracowity Leń (@PracowityLen) July 31, 2025
🔴 Jeszcze w ubiegłym tygodniu zwróciliśmy się do XTB o wyjaśnienie całej sprawy. Dziś otrzymaliśmy odpowiedź.
|
Stanowisko XTB na temat splitu akcji Dino
Ze względu na obecne rozwiązania technologiczne na platformie XTB, zdarzenia korporacyjne, takie jak podziały czy scalenia akcji, realizowane są osobno dla każdej otwartej pozycji (łączny stan posiadania przez klienta danego papieru jest sumą poszczególnych pozycji). W rezultacie jeżeli liczba akcji lub praw ułamkowych dla danej pozycji była zbyt niska aby wykonać podział (split) lub scalenie (reverse split) to pozycja została zamknięta, a na rachunku inwestorów został zaksięgowany ekwiwalent gotówkowy wyliczony w oparciu o wolumen zamkniętej pozycji i cenę rynkową.
Wyżej wspomniana sytuacja mogła mieć miejsce u niektórych inwestorów w minionym tygodniu w przypadku akcji spółki Dino. Jednakże w związku z zaadresowanymi oczekiwaniami klientów, podjęliśmy decyzję o zaoferowaniu inwestorom, którzy zebrali łącznie min. 1 akcję spółki Dino możliwość zaksięgowania liczby akcji Dino w liczbie wynikającej z posiadanych przed zdarzeniem korporacyjnym akcji i Praw Ułamkowych po cenie ich zakupu dostosowanej do warunków splitu, tj. podzielonej przez 10.
XTB będzie kontaktować się drogą mailową z każdym inwestorem, który będzie miał możliwość zaksięgowania akcji spółki Dino na wspomnianych warunkach. Każdy z inwestorów będzie miał możliwość podjęcia decyzji w ciągu 5 dni roboczych od dnia otrzymania wiadomości mailowej (czyli do końca dnia w poniedziałek 11 sierpnia).
Aktywnie pracujemy nad wdrożeniem nowych rozwiązań technologicznych, które pozwolą w przyszłości odzwierciedlać podziały i scalenia akcji jednostkowych w sposób uwzględniający zagregowane saldo posiadanych akcji i Praw Ułamkowych do akcji, a tym samym minimalizując przypadki zamykania pozycji i wypłacania ekwiwalentu w gotówce. Wprowadzenie tych zmian szacujemy na 4 kwartał 2025 roku.
Szczegółowe zasady dotyczące Praw Ułamkowych i realizacji zdarzeń korporacyjnych są dostępne w Regulaminie świadczenia usług maklerskich, w szczególności w punktach 4.46 oraz 7.85. |
Jak wynika z powyższego komunikatu, XTB zamierza podjąć kroki w sprawie skrajnie niekorzystnej dla inwestorów sytuacji, w ramach której wszystkie ich pozycje dotyczące akcji Dino były automatycznie zamykane. Można założyć, że większość korzystających z akcji ułamkowych inwestowała w nie z myślą, że tego rodzaju zdarzenie nie może zaistnieć – tym bardziej, że samo XTB informowało w swoich materiałach o tym, że gdy łączna liczba praw ułamkowych na rachunku dobije do 1, to klient zostanie posiadaczem pełnoprawnej akcji, co sugerowało, że nie powstanie problem np. ze splitami.
Na marginesie tej sprawy warto dodać, że inwestorzy informują także, że dywidendy otrzymywane z akcji ułamkowych także w systemie XTB są przypisane do poszczególnych pozycji. Innymi słowy, inwestor nie otrzymuje jednego przelewu wynikającego z wartości łącznej sumy akcji, ale poszczególnych jej części składowych.
Regulamin XTB a splity akcji
Wróćmy do tematu splitu Dino i porównajmy zapisy ze strony XTB.com oraz z przytoczone w komunikacie XTB punkty regulaminu świadczenia usług maklerskich.
XTB.com
Każdy Klient inwestujący w Prawa Ułamkowe nabywa powiernicze prawo do ułamkowych części akcji lub jednostek uczestnictwa w funduszach ETF, ETN lub ETC, które faktycznie posiada na własnym rachunku w XTB. Może on też sprzedawać i kupować ten produkt w XTB, a w przypadku gdy liczba posiadanych przez Klienta Praw Ułamkowych przekroczy jedność (liczbę całkowitą np. 1) wówczas Prawa Ułamkowe są automatycznie scalane, a inwestor staje się właścicielem np. akcji. Zachowuje on również niektóre prawa majątkowe z tego tytułu (np. prawo do dywidendy w wysokości proporcjonalnej do posiadanych Praw Ułamkowych), mimo że drugą stroną transakcji i formalnie właścicielem jednostek Praw Ułamkowych jest XTB. Innymi słowy, w tej konkretnej sytuacji inwestor nie jest właścicielem akcji per se.
Gdy łączna liczba Praw Ułamkowych na rachunku Klienta będzie równa lub przekroczy 1 stanie się on właścicielem pełnoprawnej akcji rzeczywistej. Każda nadwyżka będzie odpowiadać kolejnym Prawom Ułamkowym.
Regulamin świadczenia usług maklerskich XTB
4.46. Zdarzenia korporacyjne na OMI realizujemy na Rachunku Inwestycyjnym oddzielnie na każdej pozycji. Jeśli liczba OMI danej pozycji nie pozwala nam na realizację zdarzenia korporacyjnego polegającego na scaleniu lub podziale OMI zgodnie z warunkami określonymi przez emitenta, to zamkniemy ją w całości lub w części po ostatniej dostępnej cenie tj. cenie zamknięcia z dnia poprzedzającego dzień wystąpienia tego zdarzenia korporacyjnego. Środki pieniężne, które uzyskamy, przekażemy na Twój Rachunek.
7.85. Prawa Ułamkowe nie uczestniczą w podziałach akcji oraz scaleniach, na warunkach określonych przez emitenta. Zamiast tego są rozliczane pieniężnie poprzez zamknięcie danej pozycji po ostatniej dostępnej cenie, tj. cenie zamknięcia z dnia poprzedzającego dzień wystąpienia tego zdarzenia korporacyjnego. W takiej sytuacji XTB przekaże na Rachunek Klienta odpowiednią wartość tak uzyskanych środków pieniężnych.
Z tematem instrumentów ułamkowych związany jest jeszcze jeden punkt regulaminu XTB. Opisuje on mechanizm składania całych i pełnoprawnych akcji czy ETF-ów z poszczególnych ułamków. Dokładnie tego spodziewali się inwestorzy kupujący części ułamkowe Dino – że jeżeli kupią np. 10 x 0,51 to będą posiadali 5,1 akcji. W takiej sytuacji rozliczenie gotówkowe mogłoby obejmować jedynie część ułamkową.
7.76. Jeżeli nabędziesz taką ilość Praw Ułamkowych, że w konsekwencji suma zapisanych na Twoim rachunku Praw Ułamkowych dotyczących danego Instrumentu Finansowego przekroczy jego liczbę całkowitą, Twoje uprawnienie (powiernicze prawo) do Praw Ułamkowych równe liczbie całkowitej wygaśnie drugiego dnia roboczego po zawarciu tej Transakcji. Tym samym jednostka danego Instrumentu Finansowego zostanie zapisana na Twoim Rachunku Inwestycyjnym. Nabycie pełnego Instrumentu Finansowego w takim przypadku nastąpi na podstawie złożonego przez Ciebie Zlecenia nabycia Praw Ułamkowych, jeśli ilość Praw Ułamkowych wskazanych w Zleceniu zsumowana z ilością Praw Ułamkowych posiadanych na Rachunku odpowiada jednostce Instrumentu Finansowego.
Innowacje - tak, ale interes inwestora na pierwszym miejscu
W sprawie splitu Dino i akcji ułamkowych w XTB mleko się rozlało i broker stara się wyjść z tej sytuacji z twarzą. To istotne zwłaszcza w kontekście ostatnich wizerunkowych problemów spółki, związanych m.in. z atakami hakerskimi na klientów, które poskutkowały wprowadzeniem dodatkowych zabezpieczeń.
🟢 Echa Rynku #329 – Sprawdź czy Twoje pieniądze są bezpieczne!
Inwestorzy mają prawo oczekiwać, że instytucja, której powierzają swoje pieniądze, będzie potrafiła zapobiegać problemom w tak fundamentalnych aspektach jak bezpieczeństwo czy zamykanie pozycji. To tym bardziej istotne, że XTB w ostatnich latach pozyskuje tysiące klientów, a na marketing przeznacza grube miliony złotych. Z drugiej strony można przypomnieć, że XTB pozostaje w czołówce brokerów wprowadzających do swojej oferty nowe rozwiązania. Dość powiedzieć, że żaden inny polski dom maklerski nie rozwiązuje teraz problemu z akcjami ułamkowymi, ponieważ żaden poza XTB ich nie oferuje.
Nie ulega wątpliwości, że sprawa musi zakończyć się bez uszczerbku dla interesów inwestorów indywidualnych. Stawką jest nie tylko wizerunek samego XTB, ale i polskiego rynku kapitałowego. W ostatnich latach XTB pozyskało w Polsce setki tysięcy klientów i wskoczyło do ścisłej czołówki krajowego rynku usług maklerskich. Dla wielu z tych osób XTB jest pierwszym domem maklerskim i źle by się stało, gdyby negatywne zdarzenia dotyczące ich samych lub innych użytkowników wpłynęły negatywnie na ich chęć do inwestowania.
Komunikat XTB z 4 sierpnia na temat splitów akcji z 31 lipca nie kończy całej sprawy. Planujemy kontynuację tematu
🟢 SII będzie monitorować rozwiązywanie sprawy splitów przez XTB, a w razie potrzeby podejmie dodatkowe działania na rzecz ochrony inwestorów.
🔴 Przesłaliśmy XTB kilka dodatkowych pytań. Gdy otrzymamy odpowiedzi, artykuł zostanie zaktualizowany.
Aktualizacja 06.08.2025. Odpowiedź XTB:
Potwierdzamy, że pkt. 7.76 Regulaminu świadczenia usług maklerskich z dnia 30 czerwca 2025 r. przewiduje zasadę ogólną, zgodnie z którą suma zapisanych na rachunku Praw Ułamkowych dotyczących danego aktywa przekroczy jego liczbę całkowitą, prawo powiernicze do Praw Ułamkowych (równych liczbie całkowitej) wygaśnie, a klient nabywa własność tego aktywa. Przykładowo, w przypadku instrumentu notowanego na GPW, jest on przypisany do rachunku zbiorczego w rejestrze prowadzonym przez KDPW.
Ewentualne odstępstwa od tej zasady, mogą pojawić się w przypadku niektórych zdarzeń korporacyjnych, co jest szerzej opisane w pkt. 7.85 Regulaminu. Jednakże tak jak wspominaliśmy we wcześniejszej odpowiedzi, planujemy tę sprawę rozwiązać technologicznie jeszcze w 4 kwartale 2025 roku.
🟢 Na temat XTB trwa dyskusja na Forum SII.
Planujemy kontynuację tematu
