Koniec roku to jeden z najważniejszych momentów w kalendarzu finansów osobistych. To naturalna okazja, by spojrzeć kompleksowo na swoje oszczędności, podsumować dotychczasowe decyzje i zastanowić się, czy wykorzystaliśmy wszystkie dostępne możliwości, które mogą poprawić naszą przyszłą sytuację finansową. To także czas, w którym szczególnie warto przyjrzeć się kontom emerytalnym i zadbać o to, by nie przepadły nam korzyści, które przysługują tylko w danym roku podatkowym. Nie bez powodu właśnie teraz wiele osób interesuje się kontami IKE i IKZE — dwóch ważnych narzędzi długoterminowego oszczędzania i inwestowania, które mogą realnie wpłynąć na komfort życia po zakończeniu aktywności zawodowej.
Pod koniec listopada ogłoszono nowe limity wpłat na IKE i IKZE, jakie będą obowiązywać w 2026 roku. To doskonały moment, by nie tylko sprawdzić, ile będzie można wpłacić w kolejnym roku, lecz także uświadomić sobie, dlaczego te konta są tak istotne i jakie dają przewagi w porównaniu ze zwykłym oszczędzaniem czy inwestowaniem. Każdy rok podatkowy otwiera i zamyka pewne możliwości — a limity wpłat na IKE i IKZE odnawiają się zawsze 1 stycznia. Oznacza to, że jeśli w bieżącym roku nie wykorzystano jeszcze przysługującej możliwości wykorzystania limitu, to grudzień jest ostatnią szansą, aby to nadrobić i w pełni skorzystać z przysługujących preferencji.
IKZE daje przy tym korzyść, którą wiele osób dostrzega dopiero wtedy, gdy liczy swój PIT: Oszczędza się podwójnie. Wpłacone środki pracują na emeryturę, a jednocześnie zmniejszają podstawę opodatkowania, co przekłada się na realną i natychmiast odczuwalną ulgę podatkową.
Warto pamiętać, że Polska — podobnie jak wiele innych krajów rozwiniętych — przechodzi proces starzenia się społeczeństwa. Statystyki są nieubłagane: liczba osób aktywnych zawodowo spada, a liczba osób pobierających świadczenia rośnie. Ta zmiana struktury demograficznej wpływa bezpośrednio na prognozy tzw. Stopy Zastąpienia, czyli relacji pierwszej emerytury do ostatniego wynagrodzenia. Eksperci od lat wskazują, że ZUS w przyszłości będzie wypłacał świadczenia niższe w stosunku do dotychczasowych zarobków, niż ma to miejsce dzisiaj. Innymi słowy: to, jakim poziomem życia będzie się dysponować na emeryturze, będzie zależało w istotnym stopniu od tego, ile odłożymy i zainwestujemy samodzielnie.
Właśnie dlatego IKE i IKZE odgrywają tak ważną rolę. Zostały stworzone po to, aby wspierać długoterminowe oszczędzanie i inwestowanie — i zachęcać do niego poprzez konkretne, wymierne ulgi podatkowe. To narzędzia wpisujące się w odpowiedzialne planowanie finansowe, które pozwalają budować prywatny kapitał emerytalny w sposób korzystniejszy niż zwykłe inwestowanie czy oszczędzanie bez tarczy podatkowej.
Czym są IKE i IKZE? Prosto i krótko
- IKE to konto, na które inwestor wpłaca środki po opodatkowaniu, czyli z pieniędzy netto. Zaletą jest pełne zwolnienie z podatku Belki przy wypłacie przy spełnieniu warunków ustawowych.
- IKZE działa inaczej. Daje ulgę podatkową już teraz. Każda wpłata obniża podstawę opodatkowania. To prosta korzyść, którą widać w rozliczeniu PIT. Podatek pojawia się dopiero przy wypłacie i ma formę ryczałtu wynoszącego 10% wypłacanych środków o ile spełni się warunki ustawowe. To bardzo atrakcyjne rozwiązanie, szczególnie dla osób z wyższymi stawkami PIT. W tym przypadku również inwestor nie zapłaci podatku od zysków kapitałowych.
Jakie są korzyści i limity wpłat.
IKZE daje natychmiastową korzyść, bo wpłaty zmniejszają podstawę opodatkowania. Najbardziej opłaca się to osobom płacącym wyższą stawkę PIT. W ich przypadku ulga bywa większa niż 10-procentowy podatek pobierany przy wypłacie środków. IKE nie daje ulgi na starcie, ale pozwala całkowicie uniknąć 19% podatku od zysków kapitałowych, po spełnieniu warunków określonych w ustawie. Im dłuższe inwestowanie i im wyższa stopa zwrotu tym ten pozytywny efekt jest większy.
Oszczędności podatkowe związane z PIT z IKZE są łatwe do wyliczenia, bo wynikają tylko z limitów i stawki PIT. W 2025 roku inwestor wpłacający 10 407,60 zł zyska ok. 1 249 zł przy stawce 12% lub ok. 3 330 zł przy stawce 32%. Przedsiębiorca, który ma wyższy limit 15 611,40 zł, oszczędzi ok. 2 966 zł przy podatku liniowym 19% oraz ok. 4 996 zł przy stawce 32%.
W 2026 roku limity wzrastają. Osoba zatrudniona może wpłacić 11 304 zł. To daje ulgę ok. 1 356 zł przy stawce 12% i ok. 3 617 zł przy stawce 32%. Przedsiębiorca z limitem 16 956 zł zyska ok. 3 222 zł przy podatku liniowym albo ok. 5 426 zł przy najwyższej stawce PIT.
W IKZE dodatkowym atutem jest możliwość reinwestowania ulgi podatkowej. IKE z kolei daje przewagę dzięki większemu limitowi i braku podatku Belki pod warunkiem spełnienia wymogów ustawowych zwolnienia. W przypadku IKE limit wpłat w 2025 r. to 26 019 , a w 2026 r. 28 260 zł.
Kto może założyć konto IKE i IKZE?
Konto IKE oraz IKZE może założyć w zasadzie każda osoba fizyczna, która ukończyła 16 lat. Osoby pełnoletnie, czyli te, które ukończyły 18 lat, mogą założyć konto bez dodatkowych ograniczeń. Natomiast w przypadku osób małoletnich w wieku 16-18 lat, ich możliwość wpłat jest warunkowa: pieniądze na IKE lub IKZE muszą pochodzić wyłącznie z dochodów uzyskanych przez te osoby z pracy, a roczna suma wpłat nie może przekroczyć wysokości ich dochodów z pracy w danym roku kalendarzowym oraz limitów ustawowych.
Warunki wypłat
IKE – warunki zwolnienia z podatku Belki:
- ukończone 60 lat (lub 55, jeśli posiada się uprawnienia emerytalne),
- co najmniej 5 lat kalendarzowych z wpłatami lub połowa środków wpłacona 5 lat przed wypłatą.
IKZE – warunki preferencyjnego opodatkowania:
- ukończone 65 lat,
- wpłaty w minimum 5 latach.
Wcześniejsza wypłata jest możliwa, ale opodatkowana. Dlatego IKE i IKZE warto traktować jako konta długoterminowe.
Dziedziczenie — duża przewaga kont emerytalnych
IKE i IKZE nie wchodzą do masy spadkowej, jeśli inwestor wskazał beneficjentów (osoby uprawnione do otrzymania środków w przypadku śmieci oszczędzającego). To bardzo ważne. Dzięki temu środki są przekazywane szybko i bez komplikacji.
- IKE: wypłata jest wolna od podatku Belki i podatku od spadków.
- IKZE: obowiązuje jedynie 10% podatku zryczałtowanego.
Gdzie można założyć IKE i IKZE?
Oferty są w:
- biurach maklerskich,
- bankach,
- funduszach inwestycyjnych,
- zakładach ubezpieczeń,
- PTE.
Każdy model ma swoje cechy, koszty i ograniczenia. Największą elastyczność dają konta maklerskie. W tym artykule skupimy się na maklerskich IKE i IKZE, które mogą dawać inwestorom największą elastyczność i mogą być wyjątkowo efektywne kosztowo.
Maklerskie IKE i IKZE zapewniają coś, czego nie oferuje żadna inna forma prowadzenia kont emerytalnych – pełną kontrolę nad inwestycjami. Mając konto w biurze maklerskim, nie jesteśmy ograniczeni do jednego funduszu, jednego zarządzającego, ani do wąskiego zestawu instrumentów. Inwestor w przypadku odpowiednich kont (np. SUPER IKE) może swobodnie kupować akcje największych polskich spółek, ETF-y z różnych krajów( które dostępne są w ofercie danego biura maklerskiego), obligacje skarbowe i korporacyjne.
To ogromna elastyczność, która pozwala stworzyć portfel idealnie dopasowany do profilu ryzyka, horyzontu inwestycyjnego i preferowanej strategii. Dla jednych będzie to portfel oparty na bezpiecznych obligacjach, dla innych – globalny portfel ETF-ów śledzących rynki, a dla jeszcze innych – selektywne inwestycje w akcje wzrostowe.
W przypadku maklerskich IKE i IKZE efektywnie wykorzystywana jest tarcze podatkowa. Na zwykłym rachunku maklerskim normalnie płacilibyśmy Podatek Belki przy każdej realizacji zysku (przy sprzedaży akcji, obligacji czy ETF-ów).
Na maklerskim IKE i IKZE podatek ten nie występuje (O ile oszczędzający nie zdecyduje się na wycofanie środków bez spełnienia ustawowych warunków wypłaty), co jest ogromną zaletą, zwłaszcza dla inwestorów aktywnych, którzy często realizują zyski.
Dostęp do funduszy ETF
Jedną z największych przewag biur maklerskich jest łatwy dostęp do ETF-ów (Exchange-Traded Funds) – najbardziej efektywnych kosztowo i najpopularniejszych instrumentów pasywnego inwestowania na świecie. ETF-y umożliwiają inwestowanie globalnie, sektorowo, tematycznie i obligacyjnie.
Warto też zauważyć, że posiadanie IKE i IKZE w biurze maklerskim sprzyja rozwojowi inwestora. Kontakt z rynkiem, dostęp do narzędzi analitycznych, notowań i materiałów edukacyjnych naturalnie zwiększa świadomość finansową. Oszczędzanie staje się procesem bardziej świadomym, a przez to efektywniejszym. Jednocześnie , by korzystać z maklerskiego IKE lub IKZE klient przechodzi badanie MiFID tak, jak w przypadku zwykłych rachunków. Badane jest doświadczenie i wiedza klienta ocenić czy dane instrumenty są dla klienta adekwatne.
Biorąc to wszystko pod uwagę zachęcamy do skorzystania z oferty biura maklerskiego PKO BP. Założenie IKE lub IKZE w Biurze Maklerskim PKO BP jest proste. W przypadku IKE – Obligacje i IKZE – Obligacje* można to zrobić przez internet, podpisując umowę zdalnie podpisem kwalifikowanym jeśli jesteś już klientem PKO BP. W przypadku SUPER IKE* (to unikalne rozwiązanie bo jednocześnie umożliwia inwestowanie w obligacje detaliczne i instrumenty giełdowe) należy udać się do jednego z Punktów Obsługi Klienta BM PKO BP, by podpisać umowę. Po podpisaniu umowy można rozpocząć wpłaty. Środki trafiają na rachunek, a w przypadku IKE – Obligacje i IKZE – Obligacje są automatycznie inwestowane w obligacje skarbowe zgodnie z ustaloną wcześniej dyspozycją. W dyspozycji można określić, jaki procent przyszłych wpłat ma być przeznaczony na poszczególne rodzaje obligacji.
Autor: Mateusz Namysł, CFA, Doradca Inwestycyjny
Tekst jest sponsorowany
*Za prowadzenie tych rachunków BM pobiera opłaty więcej informacji na stronie internetowej BM PKO BP
