Jak prawidłowo wypełnić deklarację PIT-38?

<< Poprzedni artykuł   Spis treści   Następny artykuł >>

 

  Pobierz program  
  Wersja online  

Inwestor, który w danym roku podatkowym osiągnął przychód z odpłatnego zbycia papierów wartościowych, pożyczonych papierów wartościowych (krótka sprzedaż), pochodnych instrumentów finansowych oraz realizacji praw z nich wynikających, a także udziałów w spółkach mających osobowość prawną zobowiązany jest do złożenia deklaracji PIT-38. SII podpowiada, jak taką deklarację prawidłowo wypełnić.

Pomocny PIT-8C

Ułatwieniem dla podatnika wypełniającego deklarację PIT-38 powinna być otrzymana od biura maklerskiego w terminie do końca lutego deklaracja PIT-8C. Należy jednak pamiętać, że to na podatniku ciąży obowiązek prawidłowego wypełnienia deklaracji PIT-38 i odprowadzenia właściwej kwoty należnego podatku. Choć jest to mało prawdopodobne, to jednak błędy w deklaracjach otrzymywanych od biur maklerskich się zdarzają. Nasz broker nie zawsze musi również wiedzieć o wszystkich naszych transakcjach, może inaczej interpretować przepisy podatkowe czy też nie uwzględniać wszystkich możliwych do wykazania kosztów uzyskania przychodu.  Dlatego tak ważne jest, aby każdorazowo weryfikować dane zebrane przez nasze biuro maklerskie i przy przenoszeniu liczb na właściwą deklarację PIT-38 odpowiednio je korygować, jeśli istnieje taka potrzeba. W razie wątpliwości możemy zwrócić się do naszego biura maklerskiego o wyjaśnienia i o poprawę błędów. W praktyce, jeśli podatnik ma rację, biura maklerskie dokonują korekty PIT-8C, a następnie przesyłają poprawny dokument ponownie podatnikowi i do urzędu skarbowego. Sporządzenie szczegółowej informacji dotyczącej formularza PIT-8C to, w zależności od stawek brokera, opłata rzędu 30-50 zł (gdy jednak okaże się, że inwestor ma rację, kwota powinna być zwrócona). Warto zwrócić też uwagę, że coraz powszechniejsza staje się praktyka przekazywania przez domy maklerskie druków PIT-8C w formie dokumentów elektronicznych, zamiast wysyłania ich listem poleconym. Jeśli więc będziemy zmartwieni, że nie otrzymaliśmy od naszego brokera  druku PIT-8C na czas, sprawdźmy najpierw, czy taki dokument nie został dla nas udostępniony do pobrania w Internecie.

Jak wypełniać?

Deklacja PIT-38 składa się z dwunastu części uszeregowanych od litery A do L, z czego jednak ostatnią z nich (część L) wypełnia tylko urząd skarbowy. Zanim jednak omówimy te części, warto na samym początku wspomnieć, że nie posługujemy się już (od końca 2011 roku) numerem NIP, a do indentyfikacji wystarcza nam numer PESEL. Dlatego też w pozycji 1. (na samej górze pierwszej strony) wpisujemy nasz numer PESEL, chyba że zobowiązani jesteśmy do posiadania numeru NIP z tytułu rejestracji w podatku VAT, prowadząc działalność gospodarczą lub wykonując funkcję płatnika innego podatku.

 

Część A i B

Z wypełnianiem części A i B podatnik nie powinien mieć większych problemów. Uzupełniając te części trzeba tylko pamiętać, żeby zawsze wpisywać nasze aktualne dane. Nawet więc jeśli nie poinformowaliśmy naszego brokera o zmianie naszego adresu zamieszkania, a w otrzymanym formularzu PIT-8C widnieje stary adres, do formularza PIT-38 wpisujemy już ten właściwy.

 

Część C

Większy problem przynieść może natomiast część C, a więc część, w której podatnik zobowiązany jest do wykazania kwoty przychodów, kosztów ich uzyskania oraz dochodów lub strat. Jeśli zgadzamy się z kwotami przedstawionymi w otrzymanym PIT-8C (poz. 45 i 46), wystarczy w pierwszym wierszu PIT-38 części C (poz. 20 i 21) przepisać te wielkości (jeśli otrzymaliśmy kilka deklaracji PIT-8C, wielkości te sumujemy). Jeśli natomiast zdecydujemy się uzupełnić samodzielnie przychody lub koszty, musimy pamiętać, że powinniśmy być w stanie wszystko udokumentować na wypadek kontroli naszego zeznania przez urząd skarbowy. Szczególne kontrowersje budzić może kwalifikacja niektórych wydatków jako kosztów uzyskania przychodów podatkowych. Do takich wydatków, które bez wątpienia można uznać jako koszty podatkowe należą wydatki na nabycie odpłatnie zbywanego papieru wartościowego oraz wydatki poniesione przez podatnika w roku podatkowym związane z obsługą rachunku (prowizje, opłaty za założenie i prowadzenie rachunku, transferu, zdeponowania papierów). W przypadku nabycia przez podatnika papierów wartościowych w drodze spadku lub darowizny cena nabycia wynosi 0 zł, natomiast wolny od podatku jest dochód uzyskany ze zbycia akcji (udziałów) otrzymanych w drodze spadku albo darowizny w części odpowiadającej kwocie zapłaconego podatku od spadków i darowizn (wypełniając deklarację w przyszłym roku wydatki poniesione przez spadkodawcę w celu objęcia lub nabycia będziemy mogli już uznać za koszty uzyskania przychodu). W pozycji 22 deklaracji PIT-38 podatnik wpisuje przychody wykazane w części G deklaracji PIT-8C, a także przychody uzyskane za granicą (np. ze zbycia akcji, zbycia udziałów w spółkach mających osobowość prawną, w tym także objętych za wkład niepieniężny w innej postaci niż przedsiębiorstwo lub jego zorganizowana część). Koszty uzyskania tych przychodów wpisywane są natomiast w pozycji 23 deklaracji PIT-38. Jeżeli suma przychodów (poz. 24) jest większa od kosztów ich uzyskania (poz. 25), wówczas ich różnicę wpisujemy jako "dochód" w pozycji 26 deklaracji PIT-38. W przeciwnym wypadku od sumy kosztów uzyskania przychodów (poz. 25) odejmujemy sumę przychodów (poz. 24), a różnicę tę wpisujemy jako "stratę" w pozycji 27 zeznania.

 

Część D

Następnie przechodzimy do obliczenia zobowiązania podatkowego, czyli do części D. Podstawą opodatkowania jest nasz dochód pomniejszony o ewentualną stratę z lat ubiegłych (zobacz: W jaki sposób można pomniejszyć kwotę podatku od dochodów kapitałowych o stratę z lat ubiegłych? W jakim okresie?). Kwota ta jest zaokrąglana do pełnych złotych w ten sposób, że końcówki kwot wynoszące mniej niż 50 groszy pomija się (zaokrąglenie w dół), a końcówki kwot wynoszące 50 i więcej groszy podwyższa się do pełnych złotych (zaokrąglenie w górę). Kwotę podatku (poz. 31) obliczamy mnożąc podstawę jego obliczenia (poz. 29) i stawkę podatku (poz. 30), która wynosi 19 proc. (w przypadku osób podlegających ograniczonemu obowiązkowi podatkowemu na terytorium RP, stawki mogą być inne, wynikające z umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania). Tak obliczoną kwotę podatku pomniejszyć może jeszcze kwota przeliczonego na złote podatku zapłaconego za granicą podlegająca odliczeniu (zapłacony za granicą podatek od dochodów z odpłatnego zbycia papierów wartościowych lub pochodnych instrumentów finansowych, i z realizacji praw z nich wynikających oraz z odpłatnego zbycia udziałów w spółkach mających osobowość prawną). Kwota podatku należnego również zaokrąglana jest do pełnych złotych (w dół lub w górę).

 

Część E

Pierwsze wiersze części E deklaracji PIT-38 wypełniają osoby, które osiągnęły dochód z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych nabytych lub wybudowanych w latach 2007-2008 (poz. 36), a także osoby które osiągnęły dochód, o którym mowa w art. 29, 30 i 30a ustawy o PIT (np. od wygranych w konkursach i zakładach wzajemnych, z nieujawnionych źródeł, odsetek, dywidend), jeżeli ten zryczałtowany podatek nie został pobrany przez płatnika (poz. 37).

Ponadto, w części E obliczamy podatek od uzyskanych za granicą dochodów m.in. z tytułu: udziału w funduszach kapitałowych, odsetek od pożyczek, dyskonta od papierów wartościowych czy dywidend (poz. 38), a powyższą kwotę pomniejszamy o przeliczoną na złote kwotę podatku zapłaconego z tego tytułu za granicą (poz. 39 i 40).

Na koniec wyliczana jest kwota do zapłaty lub nadpłata. To właśnie z poz. 43 i 44 PIT-38 ostatecznie wiemy, jaką kwotę zobowiązani jesteśmy odprowadzić do urzędu skarbowego lub jak wysoką mamy nadpłatę. Należy pamiętać, iż kwotę wykazaną w poz. 43 należy wpłacić w terminie określonym dla złożenia zeznania za rok podatkowy.

 

Część F i G

Część F dotyczy podatku, jaki osoby fizyczne niemające miejsca zamieszkania na terytorium RP, uzyskujące przychody, o których mowa w art. 29 ustawy o PIT, bez pośrednictwa płatnika, są obowiązane wpłacać na rachunek urzędu skarbowego do dnia 20 następnego miesiąca za miesiąc poprzedni. Część G deklaracji PIT-38 wypełniają natomiast podatnicy, uprawnienieni z papierów wartościowych zapisanych na rachunkach zbiorczych,  którzy uzyskali przychody z tytułu m.in. dywidend i udziału w funduszach kapitałowych, od których pobrany został podatek przez płatnika, a których tożsamość nie została płatnikowi ujawniona.

 

Część H i I

Podatnicy, którzy chcą przekazać 1% należnego podatku na rzecz organizacji pożytku publicznego, mogą to zrobić wypełniając część H deklaracji, wpisując numer KRS wybranej OPP.  Można wskazać tylko jedną organizację uprawnioną do otrzymania 1% podatku należnego wynikającego z zeznania podatkowego. Wykaz OPP prowadzi Minister Pracy i Polityki Społecznej w formie elektronicznej i jest dostępny na stronie internetowej Biuletynu Informacji Publicznej. W części I zeznania podatkowego można również wskazać cel szczegółowy przeznaczenia kwoty 1% podatku, a także przekazać wybranej organizacji pożytku publicznego nasze dane osobowe/kontaktowe. Wypełnienie (lub nie) części I jest jednak nieobowiązkowe i nie ma wpływu na realizację wniosku o przekazanie 1%.

 

Część J

Część J informuje urząd skarbowy, czy wraz z zeznaniem podatnik składa załączniki PIT/ZG (informacja o wysokości dochodów z zagranicy) i ujawnia liczbę takich załączników. Załącznik składa się odrębnie dla każdego państwa, w którym uzyskano dochód.

 

Część K

Na koniec w części K podatnik zobowiązany jest do podpisania zeznania i złożenia oświadczenia o znajomości przepisów Kodeksu karnego skarbowego o odpowiedzialności za podanie danych niezgodnych z rzeczywistością. Deklaracja może być również podpisana przez pełnomocnika. Pełnomocnictwo do podpisywania deklaracji oraz zawiadomienie o jego odwołaniu składa się organowi podatkowemu właściwemu w sprawach podatku, którego dana deklaracja dotyczy. Natomiast pełnomocnictwo do podpisywania deklaracji składanej za pomocą środków komunikacji elektronicznej oraz zawiadomienie o odwołaniu tego pełnomocnictwa podatnik składa naczelnikowi urzędu skarbowego właściwemu w sprawach ewidencji podatników i płatników.

 

Dokładny opis wypełniania każdej z tych części znajdziemy także na stronie Ministerstwa Finansów w Broszurze Informacyjnej do zeznania PIT-38. Aby uzyskać szersze informacje można zwrócić się do Krajowej Informacji Podatkowej (tel. 801 055 055 lub dla telefonów komórkowych: 22 330 0330). W przypadku natomiast wątpliwości dotyczących indywidualnych sytuacji podatnika należy zwrócić się do właściwego urzędu skarbowego.

Termin i sposób składania zeznania

Zeznanie podatkowe powinno zostać złożone do dnia 30 kwietnia roku następującego po roku podatkowym. Jeżeli natomiast ostatni dzień terminu przypada na sobotę lub dzień ustawowo wolny od pracy, za ostatni dzień terminu uważa się następny dzień po dniu lub dniach wolnych od pracy. Zeznanie można złożyć bezpośrednio w urzędzie skarbowym lub wysłać drogą elektroniczną przez Internet, w tym bez konieczności potwierdzania go kwalifikowanym podpisem elektronicznym. Za datę złożenia zeznania podatkowego nadanego w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego uważa się datę stempla pocztowego.

 

Zeznanie drogą elektroniczną można nadać przy użyciu programu udostępninego przez SII.

 

<< Poprzedni artykuł   Spis treści   Następny artykuł >>

 

SII poleca sprawdzony program do rozliczania podatków!

Pobierz Program Wersja online
Jak prawidłowo wypełnić deklarację PIT-38? – Podatek giełdowy – SII